ศิลปะแห่งการเคลื่อนไหวที่สร้างประสบการณ์เพื่อการบำบัดจิตใจ

 

ในตอนนี้ผ่านมา เราพูดถึงงานศิลปะที่ไม่ได้เพียงแค่นำเสนอความงามทางสายตาแต่เพียงอย่างเดียว หากแต่เป็นงานศิลปะที่สื่อสารประเด็นทางสังคมและการเมืองด้วยร่างกาย, งานศิลปะที่สื่อสารประเด็นทางจิตวิญญาณและเรื่องลี้ลับเหนือธรรมชาติ, งานศิลปะที่สำรวจพรมแดนของศิลปะกับงานสร้างสรรค์แขนงอื่นๆ ในตอนนี้เราจะขอกล่าวถึงงานศิลปะอีกแขนงที่สร้างความเปลี่ยนแปลงต่อผู้คนอย่างเป็นรูปธรรม นั่นก็คือ ศิลปะบำบัด (Art therapy) และศิลปินศิลปะบำบัด ที่เราจะนำเสนอในคราวนี้ก็เป็นศิลปินไทยอย่าง ดุจดาว วัฒนปกรณ์ นั่นเอง

 

ดุจดาวเป็นศิลปินที่ทำงานศิลปะหลากหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นศิลปินศิลปะการแสดง/ผู้กำกับการแสดง ของกลุ่มละครร่วมสมัยบีฟลอร์ (B-floor Theatre) เจ้าของผลงานศิลปะการแสดงอย่าง Blissfully Blind (2017) ที่ หอศิลป์ Bangkok CityCity Gallery, Secret Keeper Theatre (2012 – 2015) ที่ Bangkok Art and Culture Center, Wonderfruit Festival, The Other Room Project ฯลฯ และเป็นศิลปินรับเชิญผู้กำกับและแสดงศิลปะการเคลื่อนไหวในผลงานวิดีโอจัดวางที่เป็นส่วนหนึ่งของผลงานศิลปะชุด 246247596248914102516… And then there were none (2017) ของ อริญชย์ รุ่งแจ้ง ที่แสดงในมหกรรมศิลปะ Documenta ครั้งที่ 14 ปี 2017 ที่เมืองคาสเซิล ประเทศเยอรมนี, เธอยังเป็นหนึ่งในศิลปินที่เข้าร่วมแสดงในเทศกาลศิลปะร่วมสมัยนานาชาติ บางกอก อาร์ต เบียนนาเล่ 2018 เมื่อเดือนตุลาคมที่ผ่านมา

 

ยิ่งไปกว่านั้นเธอยังเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการบำบัดจิตด้วยการเคลื่อนไหว (Dance Movement Psychotherapist) คนแรกของประเทศไทยที่จบการศึกษาทางด้านนี้มาโดยตรงจากความสงสัยว่าเหตุใดการเคลื่อนไหวร่างกายจึงมีผลทำให้จิตใจเปลี่ยนแปลงตามไปด้วย และเธอจะทำงานร่วมกับจิตใจผ่านทางร่างกายได้อย่างไร เธอจึงเดินทางไปศึกษาต่อที่สถาบัน Goldsmiths University ที่กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ หลังจากจบการศึกษา เธอนำศาสตร์ที่เรียนรู้ผสมผสานกับศิลปะการเคลื่อนไหวร่างกายมาใช้ ทั้งในการบำบัดจิตของผู้ป่วยจริงๆ และในการทำงานศิลปะที่ตั้งคำถามกับสิ่งที่เกิดขึ้นรอบๆ ตัวในสังคม ผ่านการเคลื่อนไหวร่างกายที่มีปฏิสัมพันธ์กับพื้นที่สิ่งก่อสร้าง และคนดู เปิดโอกาสให้ผู้ชมใช้ประสบการณ์ของพวกเขาในการคิดและเชื่อมโยงตัวเองเข้ากับผลงานเธอนิยามงานตัวเองว่า Experiential Performance (การแสดงเชิงประสบการณ์) ซึ่งสิ่งที่ต้องการจะสื่อไม่ใช่แค่สิ่งที่ผู้ชมมองเห็น หากแต่เป็นประสบการณ์ของผู้ชม ณ เวลาที่ได้อยู่ในงาน

 

ดังเช่นในผลงาน Secret Keeper ที่เป็นการตั้งคำถามว่าจริงๆ แล้วเรามีพื้นที่ปลอดภัยจริงไหมในสังคมที่อยู่ร่วมกัน และเราจะสร้างพื้นที่ปลอดภัยขึ้นมาได้อย่างไร? เธอจึงหาวิธีที่ทำให้คนรู้สึกปลอดภัยพอที่จะแบ่งปันความลับผ่านกระบวนการทบทวนและข้อตกลงต่างๆ จนกระทั่งพวกเขาตัดสินใจแบ่งปันความลับให้และนำความลับเหล่านั้นแปรเปลี่ยนให้เป็นศิลปะการเคลื่อนไหวเพื่อสร้างการบำบัดแก่ผู้ชม กระบวนการทางศิลปะนี้ เป็นเสมือนหนึ่งหลักฐานของความเชื่อใจกันระหว่างเพื่อนมนุษย์ ที่สามารถต่อยอด แบ่งปัน เรียนรู้ และแสวงหาภาษาใหม่ๆ ในการทำงานศิลปะแห่งการเคลื่อนไหวเพื่อบำบัดจิตใจนั่นเอง

 

In this issue, we explore the profound effects art therapies have on humans. One of the leading people in this artistic realm is Dujdao Vadhanapakorn. She’s a performance artist and stage director for B-Floor Theatre who is well known for her works Secret Keeper Theatre (2012-2015) and Blissfully Blind (2017). She is also a guest artist for Arin Rungjang’s 246247596248914102516…And then there were none (2017) displayed at contemporary art exhibition Documenta in Kassel, Germany. In addition, she was one of the artists featured in Bangkok Art Biennale 2018.

 

Vadhanapakorn is the first dance movement psychotherapist in the country who earned a degree in this particular field from Goldsmiths, University of London. Her interest in this subject stems from her curiosity about the connection between our bodily movements and our mind. Essentially, she seeks to find ways to connect our mind through our bodies. After graduation, she began to apply what she had learned into various performance arts with the intension to help people cope with mental disorders, while also creating arts that raise questions about the world we’re living in. Calling them “experiential performance,” she creates bodily movements that interact with the space, the buildings and the audience, inviting us all to find ways to reflect and relate. Her intension goes beyond visual effects – it seeks to bring about an experience.

 

In Secret Keeper, she questions whether society can truly provide us with the so-called “safe space.” She urges the audience to share their secrets and then turns these secrets into therapeutic performance arts, suggesting that human trust can be shared, learned and reinvented.

 

Text : Panu Boopipattanapong

Image : Thay Litichai Siriprasitpong

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s