1

ในชีวิตที่ผ่านมา ผมเคยเดินบนทางเดินเล็กๆ ที่มีผู้ขนานนามว่า ‘เส้นทางสายนักปราชญ์’ หรือ Philosophers’ Walk อยู่สองแห่ง

แห่งแรกที่คนไทยน่าจะรู้จักกันดี คือเส้นทางสายนักปราชญ์ในกรุงเกียวโต มันเป็นเส้นทางเล็กๆ ลัดเลาะเลียบริมคลอง ระหว่างกินคาคุจิและนันเซ็นจิ

อะไรบางอย่างทำให้ผมรู้สึกว่า เมื่อเดินอยู่ตรงนั้น ความสงบได้เข้ามากลุ้มรุมรายล้อม คล้ายผมไม่ได้อยู่ในโลกใบนี้ ทั้งที่เส้นทางเล็กๆ นั่นก็ทอดผ่านหมู่บ้านและร้านค้า และมีผู้คนมากมาย ประปรายบ้าง คลาคล่ำบ้าง ตามแต่หนทางนั้นจะตัดผ่านไปไหน

และเป็นปลายทางที่นันเซ็นจินั่นเอง ที่ผมรู้สึกคล้ายได้มาถึงซึ่งสุดขอบโลก

นันเซ็นจิเป็นวัดของศาสนาพุทธนิกายเซ็นที่โด่งดังอีกแห่งหนึ่งของเกียวโต สร้างขึ้นตั้งแต่สมัยคามาคุระ คือราวปี 1291 เคยถูกทำลายด้วยไฟผลาญหลายต่อหลายครั้ง ก่อนจะถูกสร้างใหม่และขยายออกกระทั่งใหญ่โตอย่างที่เห็นในปัจจุบัน

แต่ไม่หรอก – ไม่ใช่วัด, ที่ทำให้ผมรู้สึกคล้ายได้มาถึงซึ่งสุดขอบโลก

เป็นสวนแห่งนันเซ็นจิ ที่เรียกว่านันเซ็นอินต่างหาก ที่ทำให้ผมรู้สึกเช่นนั้น

นันเซ็นอินเป็นสวนที่ไม่เล็กนัก หากจะเทียบกับสวนที่บ้านใครสักคน แต่กระนั้นก็ต้องถือว่าเป็นเพียงสวนเล็กๆ หากเทียบกับสวนของวัดใหญ่ๆ ในเกียวโต

ผู้คนอาจถ่ายรูปความงามของสวนนั้น แต่ผมยืนอยู่ข้างบึงบัว พลางมองดูใบบัวที่มีทั้งเพิ่งผลิ แรกแย้ม และที่ถูกลมฝนชะจนแห้งกรังแทบเหลือแต่เส้นใบ

เส้นทางสายนักปราชญ์พาผมมาที่นี่เพื่ออะไรกันหนอ

 

2

ไกลออกไปที่อีกมุมหนึ่งของโลก ในเมืองไฮเดลแบร์กของเยอรมนี ยังมีเส้นทางสายนักปราชญ์อีกเส้นหนึ่ง ซึ่งเรียกเป็นภาษาเยอรมันว่า Philosophenweg นี่คือเส้นทางที่อยู่ทางฝั่งเหนือของแม่น้ำเนคคาร์ (Neckar) แม่น้ำที่ทอดผ่านใจกลางเมืองไฮเดลแบร์ก

แท้จริงแล้ว เดิมทีนี่เป็นเส้นทางของชาวไร่องุ่นที่เดินลัดเลาะกันไปทำงาน ทว่าเมื่อถึงยุคโรแมนติกของยุโรป เส้นทางที่ทอดขึ้นไปบนภูเขาและมองลงมาเห็นเมืองทั้งเมืองนี้ กลับกลายเป็นเส้นทางที่เหล่านักปรัชญา ศาสตราจารย์ นักเขียน กวี และผู้รู้มากมายใช้เพื่อ ‘เดินเล่น’ และครุ่นคำนึงถึงเรื่องราวต่างๆ

เมื่อเดินอยู่ที่นั่น ผมนึกถึงเส้นทางสายนักปราชญ์ของเกียวโต ทั้งสองเส้นต่างใช้เวลาเดินราว 30 นาที พอๆ กัน และที่ละม้ายคล้ายคลึงกันอีกอย่าง ก็คือเกียวโตพาเราไปพบกับวัด ไฮเดลแบร์กก็พาเราไปพบอารามอย่าง Michaelskloster หรืออารามแห่งนักบุญมิเชล และ Stephanskloster หรืออารามแห่งนักบุญสตีเฟน

ผมไม่รู้หรอกว่า มีนักปราชญ์คนไหนเคยเดินบนเส้นทางทั้งสองบ้าง และยิ่งไม่รู้ใหญ่ ว่าศาสนากับความเป็นปราชญ์นั้นข้องเกี่ยวกันมากน้อยแค่ไหน

สิ่งที่ผมได้เรียนรู้จากเส้นทางสายนักปราชญ์ทั้งสองก็คือความสงบ และการเดินเท้าอันยาวไกลเพียงลำพัง ช่วยให้เราได้อยู่กับตัวเองอย่างที่ยากจะพบได้ในกิจกรรมอื่นๆ

ไม่มีใครช่วยเราให้รอดพ้นจากตัวเราเองได้มีเพียงการอยู่ลำพัง ดุ่มเดินไปเพื่อเผชิญหน้ากับตัวเองเท่านั้น ที่จะทำให้เรารู้จักตัวเอง และพาตัวให้รอดจากตัวของเราเอง

บางทีนี่อาจเป็นความหมายที่แท้จริงของเส้นทางสายนักปราชญ์ก็ได้

ผมก็ไม่รู้…

 

Text: Tomorn Sookprecha

Illustrator : Pritika Sachanandani

 

1

During the course of my life, I’ve been on two journeys down The Philosopher’s Walks.

 

The first one in Kyoto ran along a

canal between Ginkaku-ji Temple

and Nanzen-ji Temple. Walking along,

I felt an incredible sense of peace and

calmness flushing over me. The Walk ended at Nanzen-ji Temple, where I felt like I was standing at the edge of the world.

 

But it wasn’t so much the temple as it was the temple’s garden that filled me with awe. Most visitors tried to capture the beauty of the garden with their cameras, but I just stood there gazing at the water

lilies in the pond. Some were in bloom. Some were in decay.

 

Why did the Walk bring me here?

 

2

In Heidelberg, Germany, there is

another Philosopher’s Walk called

Philosophenweg locating north of the river Neckar. Originally, it was the path for local farmers to walk to their vineyards. But in the 19th century, Romantic thinkers, writers, and poets began

walking on this path as a way to reflect on their thoughts and ideas.

 

What I’ve discovered from these two walks was the peace of mind from

traveling alone. No one can help you escape from yourself. Only the act of

solitude and self-examination can

liberate you from you.

 

This might be the true meaning of the Philosopher’s Walks. I don’t really know…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s