แอนิเมชั่นไทยกำลังก้าวไปไกลถึงระดับโลก เพราะไม่เพียงจะสร้างชื่อเสียงด้วยการคว้ารางวัลมากมายจากการแข่งขันในเทศกาลหนังรอบโลก ส่งออกแอนิเมเตอร์ฝีมือดีไปยังอาณาจักรแอนิเมชั่นยักษ์ใหญ่อย่าง Pixar Animation Studios รวมถึงยังมีการขับเคลื่อนวงการแอนิเมชั่นไทยกับการจัดงาน Thailand Animation Festival (TAF) ที่รวบรวมแอนิเมเตอร์อิสระและผู้ที่มีความสนใจทั้งผู้สร้างและผู้ชมมาพูดคุยแลกเปลี่ยน แนะนำผลงาน แหล่งทุน งานประกวด ไปจนถึงสถานศึกษาด้านแอนิเมชั่นที่น่าสนใจ เพื่อเป็นจุดเริ่มต้นในการพัฒนากลุ่มแอนิเมเตอร์อิสระให้มีความแข็งแรง มีการต่อยอดความรู้และร่วมมือกันทำงานได้ในที่สุด โดยมีคุณรัฐ จำปามูล จาก Sputnik Tales สตูดิโอสร้างสรรค์แอนิเมชั่นชั้นนำในบ้านเราเป็นฟันเฟืองสำคัญของงานนี้

Patt (2)

ผ่านมาเป็นครั้งที่ 4 แล้วสำหรับงาน TAF หรือเทศกาลประกวดแอนิเมชั่นที่เปิดโอกาสให้เหล่าคลื่นลูกใหม่ผู้หลงใหลในศาสตร์ของภาพเคลื่อนไหวได้มาประลองฝีมือ เรียนรู้ และพัฒนาไปด้วยกัน ซึ่งจัดขึ้นและก่อตั้งโดยคุณรัฐ จำปามูล เจ้าของผลงาน ‘เพลงพระอาทิตย์’ แอนิเมชั่นเพื่อสังคมที่ได้รับรางวัลมาแล้วมากมาย  “งานที่สร้างชื่อของเราเป็นแอนิเมชั่นเรื่อง “ระหว่างทาง” ซึ่งเป็นงานแรกที่ได้ไปเจอข้อมูลทางสังคมจริงๆ ตอนฉายก็มีคนมาขอบคุณเราที่ทำงานชิ้นนั้นขึ้นมา พอเจอแบบนั้นแล้วดีใจและเหมือนโดนตบหน้าด้วย มันทำให้เรารู้สึกตัวว่าจะทำสื่อออกมาด้วยความรู้สึกครึ่งๆ กลางๆ ไม่ได้ ต่อจากนั้นก็ทำงานแอนิเมชั่นไปเรื่อยๆ แล้วก็เกิดเหตุการณ์สะเทือนใจคือน้องของเพื่อนเราฆ่าตัวตาย ตอนนั้นเรารู้สึกแย่มากเลยตัดสินใจทิ้งชีวิตในกรุงเทพฯ กลับไปอยู่บ้าน 2 ปี และทำอนิเมชั่นเรื่องเพลงพระอาทิตย์ ให้กำลังใจคนที่กำลังสิ้นหวังกับชีวิต หลักๆ ก็เป็นการบำบัดเราเองด้วย เราไม่อยากให้ความตายนั้นสูญเปล่า งานนี้ได้รางวัลของ Bioscope และไปจัดฉายที่ลิโด้ พอเห็นคนดูรู้สึกกับเรื่องนี้ เราคิดว่างานแอนิเมชั่นสามารถสร้างผลกระทบกับจิตใจคนได้มาก เพราะมันเข้าถึงได้ง่ายและเราน่าจะทำแอนิเมชั่นที่พูดเรื่องสังคมกันเยอะๆ พอหลังจากได้รางวัลก็ถูกเชิญไปบรรยายบ่อยขึ้น เราได้ไปเห็นเด็กที่เขามีความมุ่งมั่นแต่ขาดโอกาส ก็เลยคิดจัดงานประกวด TAF ขึ้นมาโดยครั้งแรกเราก็ใช้เงินตัวเองนี่แหละลุยไปก่อน เราไปเช่าโรงที่ลิโด้และเริ่มรับสมัครผลงานและส่งให้นักข่าวที่เรารู้จักช่วยกระจายข่าว รวมถึงส่งข่าวไปยังมหาลัยที่เรารู้จักด้วย” เพราะเชื่อว่าแอนนิเมชั่นจะเป็นสื่อที่ขับเคลื่อนเรื่องราวดีๆ ไปสู่สังคม การทำงานในลักษณะที่ให้ความสำคัญกับคอนเทนต์มากกว่าภาพ จึงเป็นเสมือนกับเครื่องหมายของงาน TAF ไปโดยปริยาย ”การให้คะแนนของ TAF จะอยู่ที่คอนเทนต์มากกว่าสกิลการทำภาพ ตอนปีแรกเขาก็จะงงๆ แต่หลายปีมานี่ก็เริ่มเข้าใจมากขึ้น เราเน้นว่างานนั้นต้องเหมาะกับการสื่อสารในวงกว้าง ไม่ได้บอกตรงๆ ว่าต้องเป็นงานเชิงสังคม น้องๆ เขาก็จะเริ่มรู้ว่าจะต้องพัฒนาคอนเทนต์ยังไงเพื่อให้ได้รางวัลนี้ เขาเริ่มหยิบจับเอาประเด็นรอบตัวมาทำมาเล่าเป็นเรื่อง”

Patt (1)

ในขณะที่วงการแอนิเมชั่นไทยกำลังเติบโตขึ้นเรื่อยๆ มีแอนิเมเตอร์ฝีมือดีที่ได้ไปร่วมงานกับสตูดิโอระดับโลก รวมถึงยังมีเฟสติวัลที่มาซัพพอร์ตวงการภาพเคลื่อนไหวนี้โดยเฉพาะ แต่คนส่วนใหญ่กลับไม่เคยรู้เลยว่ามีกลุ่มคนที่หลงใหลและพยายามขับเคลื่อนวงการนี้อยู่ ”ส่วนใหญ่แล้วคนทำแอนิเมชั่นไทยมักจะเป็นกำลังให้คนอื่นมากกว่าการสร้างคอนเทนต์เอง ซึ่งมันมีทั้งข้อดีและข้อเสีย ข้อดีคือเราก็จะได้เงินเข้ามาจากต่างชาติ ทำให้บริษัทหลายแห่งเติบโตอย่างรวดเร็ว แต่ข้อเสียคือในเชิงศิลปะแล้วเราไม่ค่อยได้ฝึกการคิดคอนเทนต์ใหม่ๆ ฝั่งเราเลยเป็นกำลังหนึ่งที่อยากกระตุ้นให้เด็กๆ ผลิตคอนเทนต์ที่นอกเหนือไปจากการฝึกฝนทางด้านทักษะเพียงอย่างเดียว จริงๆ แล้วคนที่ได้รางวัลจาก TAF ก็มีโอกาสไปประกวดต่อที่เมืองนอกเยอะแยะ ในวงการแอนิเมชั่นบ้านเราไม่มีไอคอนชัดๆ และเมื่องาน TAF ได้สปอร์ตไลท์คนเหล่านี้ก็จะกลายเป็น Role Model ให้กับแอนิเมเตอร์คนอื่นๆ ต่อไป ก่อนที่จะมี TAF มักจะมีแต่งานที่ทำกันเอง ประกวดกันเอง ดูกันเองในวงการ ไม่มีงานที่ให้คนภายนอกได้รู้จักวงการนี้จริงๆ มีแต่บริษัทแอนิเมชั่นที่รู้และเลือกคนไปทำงานเป็น Out Source” นอกจากจะเป็นเทศกาลสำคัญที่มอบรางวัลให้กับคนทำงานภาพเคลื่อนไหวแล้ว สิ่งที่ถือเป็นเสน่ห์ของงาน TAF ยังอยู่ที่กิจกรรมต่างๆ ที่พร้อมจะพัฒนาให้วงการแอนิเมชั่นไทยก้าวไปข้างหน้า” หลักๆ รางวัลจะเป็นแกนกลาง เราก็จะเลือก 10 ผลงานที่ดีที่สุดในปีนั้นและหาโอกาสให้พวกเขาได้ทำงานต่อเนื่องไป อีกกิจกรรมคือการสัมมนาเอาความเคลื่อนไหวในวงการแอนิเมชั่นทั้งในไทยและระดับโลกมาพูดคุยกัน อย่างเช่นมีพี่ที่ทำงานกับ Lucas Film มาพูดให้ความรู้ อีกคนก็เคยทำ Sony Picture เรื่อง Cloudy Meatball และ Angry Birds เราก็เชิญมาพูดคุยกับน้องๆ แต่ใน TAF4  ปีนี้จะมีรางวัลพิเศษด้วย มีงานนึงที่ส่งเข้ามาโดยเด็กอายุ 13 แล้วงานดีมากๆ ถึงจะเทียบกับระดับ Top Ten ไม่ได้ แต่ก็มากพอที่จะเป็นแรงบันดาลใจให้นักศึกษาได้เห็นว่าเด็กอายุ 13 เก่งขนาดนี้แล้วนะ นอกจากนี้ก็มีเวิร์คชอปจากทีมของบริษัทชั้นนำ รวมถึง TAF Market ที่ขายงานวาดของน้องๆ เป็น Art Street เล็กๆ ด้วย”

ForrestPaper (1)

“งาน TAF เราให้ความสำคัญกับการให้คนทำงานได้เห็นฟีดแบคจากคนดูมากๆ ว่าคนดูรู้สึกอะไร ซึ่งโมเม้นท์แบบนี้มันจะสอนบางอย่างให้คนทำแน่ๆ งานศิลปะทุกอย่างฟีดแบคเป็นสิ่งสำคัญมาก มันสร้างคุณค่าในงานเขาและคุณค่าในตัวเขาเอง งานแอนิเมชั่นคนไทยมักจะมองว่าเป็นเรื่องของการ์ตูนและมักจะไม่ได้รับการยอมรับจากครอบครัว การทำให้เขาเห็นคุณค่าของงาน และทำให้เห็นว่ามีคนที่เห็นคุณค่าในงานของเขา มันจะสร้างการยอมรับและเคารพทักษะของตัวเอง เราเชื่อว่าคนทำงานที่มีความคิดนี้จะสร้างงานดีๆ ต่อไปได้และนี่คือสิ่งที่ TAF พยายามทำ” สำหรับคนที่ยังไม่ค่อยใจว่าแอนิเมชั่นคืออะไร มีความสำคัญยังไง หรืออยู่ส่วนไหนของสังคม คุณรัฐได้ให้ความนิยามกับมันว่า “งานแอนิเมชั่นมันเหมือนกับภาพวาดที่เคลื่อนไหวได้และผสมผสานศิลปะหลายแขนงมากกว่าที่เราคิด มันอาจจะไม่ได้เล่าเรื่องในแบบที่เราเคยชิน แต่อยากให้เปิดใจและให้กำลังใจเด็กในวงการแอนิเมชั่นไทยกันดูครับ” และนี่ก็คือพลังของแอนิเมชั่นไทยที่กำลังจะเข้าถึงและสื่อสารกับเด็กยุคใหม่ได้อย่างสร้างสรรค์ “เราเชื่อว่างานที่ดีมันอยู่ที่เจตนารมณ์ของผู้สร้าง เวลาจัดงานเราจะตั้งทีวีไว้หน้างานและทุกครั้งจะมีเด็กๆ วิ่งมานั่งดูกัน แอนิเมชั่นมีแรงดึงดูดที่จะทำให้เด็กหยุดดูมัน ซึ่งคงน่าเสียดายถ้าเราไม่ได้ใช้แรงดึงดูดนั้นให้เต็มที่ TAF และ Sputnik Tales เองก็จะพยายามทำทุกอย่างเพื่อให้มีงานแอนิเมชั่นที่พูดเรื่องที่เป็นประโยชน์และหาช่องทางในการฉายให้มากขึ้น ถ้าสื่อดีๆ ถูกมองเห็น เด็กรุ่นใหม่ก็จะมองเห็นโลกที่ไกลจากตัวเขามากขึ้น วันนึงปัญหาที่แก้ไม่ได้อาจจะถูกแก้โดยคนรุ่นต่อไปก็ได้ มันเป็นการสร้างโลกเพื่อคนรุ่นหน้า ซึ่งแอนิเมชั่นเป็นเครื่องมือที่ดี และมันคงเป็นสังคมที่ดีถ้าผู้สร้างงานเห็นคุณค่าในตัวเองและทำประโยชน์ต่อผู้อื่น มันน่าจะทำให้วงการศิลปะน่ารักขึ้นเรื่อยๆ” โดยล่าสุด ART GROUND02 ก็ได้มีส่วนช่วยในย่างก้าวสำคัญของแอนิเมชั่นไทยกับ ART WOW โซนใหม่ที่ถูกเพิ่มเติมขึ้นมาจากงานครั้งแรก ซึ่งมีการจัดฉายแอนิเมชั่นริมน้ำตลอดทั้ง 3 วัน เพื่อให้ทุกคนได้ดื่มด่ำกับผลงานแอนิเมชั่นยอดเยี่ยมและสดใหม่จาก TAF ทีมผู้จัดเทศกาลภาพยนตร์แอนิเมชันอิสระเวทีแรกของไทย ที่ทั้งรวบรวม ผลักดันและส่งออกเหล่าแอนิเมเตอร์ไทยไปไกลถึงต่างประเทศ ด้วยผลงานสร้างสรรค์ที่ไร้ข้อจำกัดทางธุรกิจ สร้างแรงบันดาลใจ และถ่ายทอดปัญหาหลากหลายในสังคมจากแรงขับดันที่แรงกล้า

Festival (3)

แล้วคุณจะรู้ว่าแอนิเมชั่นไทยเป็นได้มากกว่าที่คุณเคยรู้จัก

 

interviewer: Sirima Chaipreechawit
Writer: Mintra Ruengsakvichit
Special Thanks: Sputnik Tales / Rutt Jumpamule

ตีพิมพ์ครั้งแรกใน #TheJamFactoryMagazine #Issue26 Mar.-April 2017
fb.com/thejamfactorymagazine
อัพเดทจุดวางหนังสือ: http://bit.ly/JamMagDistributionPoints
สมัครสมาชิก: http://bit.ly/JamMagSubscription

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s