จะเกิดอะไรขึ้น หากไพ่ทาโรต์ที่กำลังทำนายเรื่องสำคัญของคุณเปิดออกมาเป็น ไพ่สาบดาบ หรือ สิบดาบ? …สบายใจได้ …หายนะอาจจะไม่มาเยือนอย่างที่คุณคิด ถ้าไพ่สำรับนั้นคือ ไพ่ ทาโรต์ เดอ มาเซย์ (Tarot de Marseille) …ไม่มีภาพหัวใจถูกดาบคมแทง ทะลุสามแผล ไม่มีภาพเหยื่อเคราะห์ร้ายนอนคว่ำหน้าโชกเลือด พร้อมดาบยาวสิบเล่ม ปักกลางหลัง ภาพสามดาบบนหน้าไพ่ทาโรต์ เดอ มาเซต์ เป็นเพียงสัญลักษณ์แทนดาบโค้ง ยอดไม้ผลิใบ พร้อมเลขสามโรมัน และหมายถึงชัยชนะ! ในขณะที่ไพ่สิบดาบ ก็แค่มองดูน่าอึดอัดกว่านั้นเล็กน้อย

อะไรที่ทำให้ไพ่ทาโรต์ เดอ มาเซย์ ช่างแตกต่างและเป็นไพ่ฟีลกู๊ดได้ขนาดนั้น เราอาจต้องย้อนไปถึงต้นตอของไพ่ทาโรต์ทั้งมวลเพื่อความเข้าใจอันถ่องแท้ นักประวัติศาสตร์เชื่อว่าไพ่ทาโรต์ ถือกำเนิดขึ้นบริเวณตอนเหนือของอิตาลี ในราวต้นคริสต์ศวรรษที่ 15 เดิมทีเป็นเกมไพ่ธรรมดา ที่ได้รับอิทธิพลมาจากจีนและอินเดีย แต่มีการเพิ่มไพ่ชุดหลัก (Major suit หรือ Trump) เข้าไปอีก 22 ใบ โดยฝีมือของชาวยุโรป อย่างไม่มีหลักฐานปรากฏชัดว่าเป็นใคร และทำไปเพื่ออะไร ภาพที่ปรากฏบนไพ่ Trump แสดงถึงสัจธรรมชีวิต ความรัก ความหวัง กิเลส ตัณหา แฝงไว้ด้วยสัญลักษณ์ทางสังคม ศาสนา ปรัชญา ไปจนถึงเรื่องเล่าปรัมปรา ภาพเหล่านี้ไม่เพียงไร้ประโยชน์ในเกมไพ่ ยังสุ่มเสี่ยงล่อแหลมต่อขนบทางสังคมและศาสนาในยุคนั้น ไม่ว่าจะเป็น ภาพสันตะปาปาเพศหญิง ภาพเปลือยทุกเพศทุกวัย ปีศาจไบเซ็กช่วล ลามปามถึงวัฎจักรอันไม่แน่นอนของชนชั้นปกครอง เรียกว่าวอนหาเรื่องโดยแท้ ในขณะที่ไพ่ชุดรองอีก 56 ใบ ( Minor suit หรือ PIP) ไม่ปรากฏภาพประหลาดใดๆ และยังคงโครงสร้างของการเล่นไพ่แบบนับตัวเลขตามปกติทั่วไป

my-curious-cabinet

ปริศนาบนไพ่ทาโรต์ที่เพิ่มเข้ามา 22 ใบ ถูกปล่อยให้งงๆไว้อย่างนั้นแต่ก็ไม่มีนักเล่นไพ่เอะใจสงสัยอะไร จนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 17 เมื่อมันแพร่เข้าสู่ฝรั่งเศส และได้รับความนิยมอย่างสูงในฐานะเกมไพ่ จนกระทั่งเมืองมาเซย์ได้กลายเป็นผู้นำการผลิตไพ่ทาโรต์ไป จนถูกเรียกขานว่า ทาโรต์แห่งมาเซย์ ในช่วงเวลานี้เองที่ปริศนาไพ่ทาโรต์ถูกเปิดเผยโดย de Gebelin นักวิชาการชาวฝรั่งเศสในปี คศ.1781 ว่า แท้จริงแล้วนี่คือมรดกจากปราชญ์อียิปต์โบราณ ที่ต้องการถ่ายทอดองค์ความรู้จากจักรวาลสู่คนทั้งโลก ในรูปแบบรหัสลับบนหน้าไพ่ที่รอการถอดรหัสอย่างถูกต้อง! แน่นอนว่าแนวคิดของ Gebelin ไม่มีใครสนใจกันแล้วในทุกวันนี้ แต่สำหรับฝรั่งเศสในยุคนั้น ไพ่ทาโรต์ (เดอ มาเซย์) ก็ได้กลายเป็นไพ่พยากรณ์ยอดฮิต ตั้งแต่ริมถนนในปารีสยาวไปถึงตำหนักของจักรพรรดินโปเลียน เป็นที่เรียบร้อย

       ดีไซน์เรียบง่าย ไม่ซับซ้อนวุ่นวาย ของทาโรต์ เดอ มาเซย์ สร้างสรรค์ด้วยแม่พิมพ์ไม้แกะสลักโดยศิลปินชั้นครู และลงสีในขั้นตอนการพิมพ์ด้วยวิธี Stencil โดยศิลปินนักผลิตไพ่ เสน่ห์ของทาโรต์ เดอ มาเซย์ ที่ยังคงถูกผลิตให้ใช้กันในทุกวันนี้ อยู่ที่การคงไว้ซึ่ง ดีไซน์ และโครงสร้างเดิมของมันเหมือนเมื่อ 250-350 ปีที่แล้วอย่างไม่ผิดเพี้ยน ถึงจะไม่ได้ใช้แม่พิมพ์แกะไม้ แต่ด้วยวิธีการสแกนจากสำรับจริงในพิพิธภัณฑ์กันดื้อๆ หรือ งานรีโปรฯ ที่ลอกลายเส้นจากต้นฉบับแล้วลงสีใหม่ด้วยคอมพิวเตอร์จนเนี้ยบ คำถามก็คือว่า แล้วไพ่ทาโรต์ที่แพร่หลายในทุกวันนี้กลับไม่ใช่ทาโรต์ เดอ มาเซย์ แต่เป็นทาโรต์ที่หลากหลายไปด้วยดีไซน์สุดบรรเจิด ไปจนถึงการใช้รูปภาพบอกความหมายเฉพาะเจาะจงบนไพ่ครบทั้ง 78 ใบนั้น มีที่มาจากไหน?

bigstock-still-life-with-esoteric-objec-15363872

ย้อนกลับไปช่วงคริสตศตวรรษที่ 19 เมื่อความเข้มขลังของไพ่ทาโรต์ก้าวสู่จุดสูงสุด หลังจากนักวิชาการชาวฝรั่งเศส Eliphas Levi อ้างว่าค้นพบความเชื่อมโยงระหว่างไพ่ชุดหลักทั้ง 22 ใบ กับอักษร 22 ตัวในภาษาฮีบรูอันศักดิ์สิทธิ์ และชุดรองอีก 56 ใบก็เกี่ยวข้องกับตัวอักษรที่ใช้สะกดพระนามของพระเจ้าในภาษาฮีบรูที่บรรจงซ่อนเอาไว้อย่างแนบเนียน และแล้วแนวคิดอันแสนเข้าทีนี้ก็ได้ถูกนำมาต่อยอดอย่างอลังการ โดย Order of the Golden Dawn สำนักศาสนาและปรัชญา ที่ศึกษาศาสตร์โบราณและความเชื่อลึกลับ แห่งประเทศอังกฤษ ไพ่ทาโรต์ทั้งสำรับถูกนำมาออกแบบใหม่โดยรวบรวมสัญลักษณ์ศักดิสิทธิ์จากหลายศาสตร์ หลากวัฒนธรรมทั่วโลก ไพ่ทาโรต์ที่แพร่หลายที่สุดในโลกทุกวันนี้เป็นผลงานของสาวกคนสำคัญของ Golden Dawn ได้แก่ เอ็ดเวิร์ด เวท และ พาเมล่า โคลแมน สมิธ โดย เอ็ดเวิร์ด เวท ได้ ระบุความหมายเจาะจงให้กับไพ่ทั้ง 78 ใบ (เชื่อกันว่ามโนไปเองซะส่วนหนึ่ง) ในขณะที่ สมิธ ซึ่งเป็นนักวาดภาพประกอบ ได้ปรับเปลี่ยนภาพชุดหลักทั้ง 22 ใบ ของ ทาโรต์ เดอ มาเซย์ พร้อมกับครีเอทไพ่ชุดรองทั้ง 56 ใบเสียใหม่ กลายเป็นภาพที่มีมนุษย์ประกอบเพื่อให้สื่อความหมายได้ชัดเจนขึ้น แล้วใส่สัญลักษณ์ทางศาสนา ธาตุทั้งสี่ โหราศาสตร์ ฯลฯ อีกมากมาย แบบจัดเต็ม (คล้ายๆพระเครื่องที่บรรจุมวลสารฯในเชิงสัญญะ) นัยว่าเพื่อไพ่ที่ “ดีกว่า” ผลลัพธ์คือ ทาโรต์สำรับใหม่ ที่ห่างไกลต้นฉบับอย่าง ทาโรต์ เดอ มาเซย์ไปไกลมาก แต่ได้รับความนิยมอย่างสูงเพราะความ “อ่านง่าย” ด้วยภาพและความหมายที่กำหนดไว้อย่างชัดเจนของไพ่ครบทุกใบนั่นเอง

ในขณะที่ ไพ่ทาโรต์ดีไซน์ร่วมสมัยในปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็น คิตตี้ มังงะ เกย์ เค-ป๊อบ แวมไพร์ ซอมบี้ ซาตาน ฯลฯ ล้วนถอดแบบมาจากแนวคิดของสำนัก Golden Dawn แต่ ไพ่ทาโรต์ เดอ มาเซย์ แบบเดิมๆกลับไม่มีวันตาย และดูเหมือนจะได้รับความสนใจมากขึ้นเรื่อยๆ ในโลกตะวันตกนอกเหนือจากฝรั่งเศส ไม่ใช่แค่ความเป็นออริจินัล หรือคุณค่าทางประวัติศาสตร์ศิลปะ แต่เพราะวิธีอ่านไพ่ที่แตกต่างอย่างสิ้นเชิง ไม่ค่อยยึดติดกับความหมาย หรือรูปแบบการวางตำแหน่งไพ่ (Spread) ไม่พยายามแกะสัญลักษณ์ปรัมปรา ไม่จำเป็นต้องรู้ความเป็นมาของไพ่ นักอ่านไพ่ทาโรต์ เดอ มาเซย์ ส่วนหนึ่งนิยมใช้ไพ่ชุดหลักเพียง 22 ใบ แค่นั้นก็เพียงพอต่อการตอบทุกคำถาม แต่การใช้ไพ่ชุดรองอีก 56 ใบเป็นส่วนเสริม ก็ให้ข้อมูลเชิงลึกได้ไม่แพ้กัน ถึงแม้จะไม่มีภาพคนหรือสัตว์ ประกอบกิจกรรมใดๆในหน้าไพ่นั้นๆเลยก็ตาม

การอ่านไพ่ทาโรต์ เดอ มาเซย์ นั้น มีผู้ให้นิยามว่ามันคือการอ่านแบบเปิด (Open-Reading) ด้วยความที่ภาพบนหน้าไพ่เป็นสัญลักษณ์สากล หรือตัวแทนของอะไรได้หลายอย่าง ที่สามารถเข้าใจง่ายด้วยสัญชาตญาณ ด้วยการรับรู้ของมนุษย์ที่เปิดรับข้อมูลจาการมองเห็น การอ่านไพ่แบบนี้ เชื่อในการมองสิ่งที่ปรากฏตรงๆ ไม่ว่าจะเป็น เส้น สี ทิศทาง การลื่นไหลของเส้นสายระหว่างไพ่ ฯลฯ ทุกอย่าง คือ สัญลักษณ์ที่อยู่ต่อหน้า ขอเพียงใส่ใจกับมัน รับรู้ความรู้สึกขณะนั้น เข้าใจมัน โดยไม่ต้องพยายามตีความ แล้วพูดสิ่งนั้นออกมาตามที่เห็น ไพ่หนึ่งเหรียญอาจหมายถึงฝาท่อระบายน้ำ ในขณะที่ไพ่สามดาบ อาจมองเป็นสรีระซ่อนเร้นของเพศหญิง ไม่น่าเชื่อว่าการอ่านไพ่ที่ดูจะครีเอทีฟขนาดนี้ แท้จริงแล้วสืบทอดมาจากการพยากรณ์ไพ่ป๊อกตามวิถีชนบท ที่ผู้คนมีความคิดอ่านอย่างเรียบง่ายในอดีตเมื่อหลายร้อยปีก่อน

โดยทั่วไปแล้วการทำนายอนาคตโดยสำรับไพ่ ชาเขียว หรือวัตถุใดๆ ยังถูกมองว่าเป็นเรื่องเหลวไหล แต่เชื่อกันว่าไพ่ทาโรต์นั้นไม่เคยผิด ไม่ว่าจะเป็นทาโรต์ เดอ มาเซย์ หรือ เวท-สมิท ทาโรต์ เพราะสาระสำคัญของมันไม่ได้อยู่ที่การมองเห็นอนาคตอย่างแม่นยำหรือไม่ แต่อยู่ที่การให้แง่มุมที่เป็นประโยชน์ เพื่อนำไปคิดต่อ หรือประยุกต์ใช้ ถ้าเปรียบไพ่ทาโรต์คือการพยากรณ์อากาศ ไพ่ทาโรต์ก็บอกคุณได้ว่า พรุ่งนี้ฝนจะตกแน่ๆ แต่ไม่ได้บอกว่าคุณจะเปียกหรือไม่เปียก.

ถ้าเปรียบไพ่ทาโรต์คือการพยากรณ์อากาศ ไพ่ทาโรต์ก็บอกคุณได้ว่า พรุ่งนี้ฝนจะตกแน่ๆ แต่ไม่ได้บอกว่าคุณจะเปียกหรือไม่เปียก

Writer : Ohm SP
Image : My Curious Cabinet / Wikimedia / Real Psychic

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s