STEERING DAMPER

เคยรู้สึกหัวใจหยุดเต้นชั่วขณะระหว่างการขับขี่รถมอเตอร์ไซค์คันโปรดของคุณ สะบัดซ้าย-ขวา ทำให้รถส่ายไปทั้งคันมั้ย ถ้ายังไม่เคยและยังไม่มีกันสะบัดติดรถ แนะนำว่าให้ระวังมากๆ เพราะอาการนี้เมื่อมันมาต่อให้นักแข่งก็เอาไม่อยู่ครับแต่ถ้าคุณเคยเจอ คุณคงไม่คิดว่าโมเม้นท์นั้นสนุกหรอก

 

อาการชกมวย หรือที่ฝรั่งเรียกว่า Tanks lappers เริ่มเกิดขึ้นเมื่อล้อหน้าของรถจักรยานยนต์เริ่มลอยขึ้นจากพื้นถนน ทำให้ล้อหน้าไม่สามารถถูกบังคับให้ตรงได้เมื่อมันกระแทกกลับลงสู่พื้นถนน บวกแรงกระทำเพียงเล็กน้อยจากมือของผู้ขี่และพื้นถนน จะผลักล้อให้ส่ายไปมาซ้ายขวา หรือให้เรียกในภาษาอังกฤษว่า Gyroscopic resistance

จากที่ล้อลอยหรือสัมผัสพื้นน้อย ซึ่งเกิดจากการเปิดคันเร่งแบบหมดปลอก หรือกระโดดผ่านเนิน เมื่อล้อเริ่มลงมาสัมผัสพื้น ระยะเคสเตอร์(trail) ของโช้คหน้าส่งผลให้ล้อพยายามวิ่งเข้าหาแนวตรงของรถและถนน ด้วยเหตุนี้เอง แฮนด์จึงขยับส่ายไปมาซ้ายขวา เพื่อพยายามรักษาแนวตรงระหว่างถนน และรถมอเตอร์ไซค์

แต่มันค่อนข้างยากที่จะผ่านจุดนั้นไปแบบไม่มีอะไรเกิดขึ้น เอาเป็นว่าถ้าโชคไม่ดีรถของคุณเกิดอาการ “ชกมวย” มากเกินการควบคุม ก็เกิดอุบัติเหตุได้ ซ่อมรถไม่เท่าใหร่ แต่ผู้ขับขี่นี่สิครับ เรื่องใหญ่ส่งผลถึงครอบครัวกันเลยทีเดียว

ก่อนที่จะฟันธงว่าจะยอมเสียเงินไปหากันสะบัดมาติดรถ เรามาดูระบบการทำงานของมันก่อนดีกว่า

ระบบการทำงานภายในกันสะบัดที่เราเห็นขายๆ กันในท้องตลาดแบ่งเป็นสองประเภทคือ 1.กันสะบัดแบบก้านกระทุ้ง หรือที่เราเห็นกันในยี่ห้อ Ohlins Martis HyperPro และ Yss 2. กันสะบัดแบบโรตารี่ เช่น ยี่ห้อ Scotts และ GPR

การทำงานของระบบกันสะบัดทั้งสองแบบถึงแม้จะออกแบบมาต่างกันโดยสิ้นเชิง แต่ให้ผลลัพธ์ที่เท่ากัน! ยังไงล่ะครับทีนี้ระบบกันสะบัดก็ทำงานคล้ายโช้คอัพหน้าของมอเตอร์ไซค์เรานี่แหละ คือ โช้คหน้า ช่วยดูดซับแรงกระแทกและควบคุมการเคลื่อนไหวของรถในแนวดิ่งไม่ให้กระแทกมาถึงแฮนด์ โดยใช้ระบบไฮดรอลิก และวาล์วนํ้ามันมาควบคุม และสลายแรงกระแทก ระบบกันสะบัดทำหน้าที่คลายโช้คอัพในแนวระนาบ ลดการเคลื่อนที่ในแนวระนาบ เพื่อดูดซับแรงกระแทกด้านข้าง หรือที่เราเรียกว่าแฮนด์ชก หรือชกมวยนั่นเอง

กันสะบัด คือ ส่วนหนึ่งของระบบกันสะเทือนหน้า เพื่อดูดซับแรงกระทำที่เกินความต้องการของแฮนด์จากซ้ายไปขวา “แล้วกันสะบัดเดิมติดรถออกจากโรงงาน ต่างจากกันสะบัดสำหรับเรซซิ่งอย่างไร” ลองสังเกตดูนะ ว่ารถของคุณมีแท่งหน้าตาคล้ายๆ กล้องสูบยา ติดอยู่ในตัวรถบ้างหรือเปล่า แล้วถ้ามี ไอ้แท่งนี้ ปรับอะไรได้ไหม ถ้าไม่ได้ นี่แหละคือเหตุผลที่ทำไมต้องเปลี่ยนเป็นกันสะบัดแบบเรซซิ่งนั่นเอง เพราะแบบเรซซิ่ง จะสามารถปรับค่าความหนืดได้ตามความต้องการ “แล้วกันสะบัดเรซซิ่งที่เราเปลี่ยนๆ หรือใส่เพิ่ม เขาปรับกันยังไงถึงจะถูกต้อง”

กันสะบัดไม่ได้เอาไว้แก้ปัญหาช่วงล่างไม่ดี แต่เอาไว้ลดแรงกระทำแนวระนาบของแฮนด์เท่านั้น คุณเชื่อไหมว่าปรับกันสะบัดผิดวิธี หรือติดตั้งผิดวิธีอาจถึงตายได้ (ไม่ใช่เครื่องทำน้ำอุ่น!!!) ระบบกันสะบัดภายในนั้นใช้น้ำมันโช้คในการหน่วงแรงและลดแรงเฉื่อย เมื่อน้ำมันไหลผ่านรูที่ใหญ่ น้ำมันผ่านได้เร็วคือหนืดน้อย กลับกันเมื่อน้ำมันผ่านรูเล็ก น้ำมันก็ผ่านได้ช้าคือหนืดมากขึ้น การปรับกันสะบัดนั้นควรปรับให้อยู่ในระยะใช้งานที่พอดี เช่น ขับขี่ในเมืองถนนเรียบให้ปรับกันสะบัดหนืดน้อยๆ เข้าไว้ เพราะเราต้องการควบคุมแฮนด์เลี้ยวซ้ายขวาได้อย่างรวดเร็ว (ให้นึกถึงขี่รถติดๆ มุดไปมาระหว่างรถเก๋งสองข้างทาง ถ้าคุณปรับหนืดมากๆ คุณจะบังคับให้รถเลี้ยว แฮนด์จะออกอาการไม่ยอมให้เลี้ยว)

ในทางกลับกัน เมื่อคุณวิ่งไปบนถนนที่ไม่เรียบ ทางฝุ่น เป็นหลุม เป็นบ่อ หรือวิ่งในสนามแข่งที่ต้องเร่งเครื่องแรงๆ ตลอดเวลา ก็สามารถปรับความหนืดกันสะบัดให้หนืดขึ้นเพื่อดูดซับแรงชก และแรงกระแทกที่จะมาสู่แฮนด์และมือเราให้น้อยลง ทำให้เรายังสามารถบังคับรถอยู่ได้แม้เกิดอาการชกมวยที่ทำให้รถเสียอาการ

การจับของแต่งรถใส่ลงไปในรถที่คุณรัก ก็มักจะแบ่งเป็นสองทิศทางใหญ่ๆ คือ ความสวยงาม และการใช้งาน ในส่วนของกันสะบัดนั้น Rubbers อยากบอกว่าเราห่วงผู้อ่านของเรานะครับ เกร็ดความรู้เล็กน้อยกับ “สาระสองนาที” นั้น หวังว่าจะเป็นมุมมองให้เราปลอดภัยขึ้นไม่มากก็น้อย

 

WRITER : PANIT NAVIROJ
imageS : G-Force Thailand

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s